หาก คุณเป็นคนที่ใช้ชีวิตประจำวันส่วนหนึ่งบนท้องถนนตามเมืองใหญ่ๆ เช่น กรุงเทพมหานคร ก็คงจะสังเกตเห็นพฤติกรรมที่หลากหลายของผู้ขับขี่ยวดยานต่างๆ หรือแม้กระทั่งคนเดินถนนบ้างนะครับ สิ่งหนึ่งที่เรามักเห็นกันเป็นประจำก็คือ "ความมักง่าย" ของผู้ร่วมทางส่วนหนึ่งนั่นเอง พฤติกรรมที่เรียกว่าความมักง่ายนั้นผมขอจำกัดวงอยู่ที่พฤติกรรมที่เป็นความ ผิดตามกฎจราจรเพียงอย่างเดียวนะครับ เพราะกฎจราจรนั้นออกแบบมาเพื่อคุ้มครองความปลอดภัยของผู้ร่วมทางทุกคน ไม่ว่าจะเป็นผู้ขับขี่ยวดยานต่างๆ และคนเดินถนน ดังนั้น เมื่อมีการละเมิดกฎจราจรแล้วผมจึงถือว่าเป็นความมักง่ายก็แล้วกันครับ

ประเด็นที่จะพูดถึงในวันนี้ก็คือ "ความไม่ยุติธรรม" บนท้องถนนที่เกิดจากความมักง่ายดังกล่าว

ลองพิจารณาเหตุการณ์สมมติ ดังนี้ครับ...

"สมมติว่าในช่วงกลางดึกเงียบสงัด คุณกำลังขับรถมาในช่องทางที่ถูกต้องบนถนนหลวงขนาด 6 ช่องจราจร โดยใช้ความเร็วไม่เกินที่กฎหมายกำหนด จู่ๆ คุณก็ตกใจสุดขีดเมื่อพบว่ามีกลุ่มเด็กแว้นกำลังซิ่งรถจักรยานยนต์ย้อนศรตรง มาทางที่รถของคุณกำลังแล่นอยู่ คุณพยายามส่งเสียงแตรตลอดเวลาเพื่อให้เด็กพวกนั้นรู้ว่า พวกเขากำลังซิ่งรถจักรยานยนต์ผิดช่องทาง ความพยายามของคุณไร้ผล ในที่สุดเด็กแว้นผู้โชคร้ายคนหนึ่งก็ถูกรถของคุณชนเข้าอย่างจัง ร่างของเด็กแว้นคนนี้ลอยละลิ่วไปตกอยู่ในคูน้ำข้างทาง เสียชีวิตทันที"

หลังเหตุการณ์ทุกอย่างสิ้นสุดลง คุณพยายามหยุดรถและยืนรอมอบตัวกับเจ้าหน้าที่ตำรวจ ปรากฏว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจแจ้งข้อหาว่าคุณขับรถโดยประมาทเป็นเหตุให้ผู้อื่นถึงแก่ความตาย เมื่อถูกดำเนินคดีในชั้นศาล ศาลพิพากษาว่าคุณมีความผิดในข้อหาดังกล่าวจริง

ประเด็นที่น่าคิดก็คือ ต้นสายปลายเหตุทั้งหมดล้วนเกิดขึ้นเนื่องจากเด็กแว้นผู้โชคร้ายคนดังกล่าว ที่บังอาจทำผิดกฎหมาย แล้วก็ต้องจากไปด้วยผลของการกระทำของตัวเอง แต่ทว่าเหตุการณ์ทั้งหมดกลับตาลปัตร คุณต่างหากที่กลายเป็นจำเลย ทั้งๆ ที่คุณไม่ได้ทำผิดกฎหมายเลยแม้แต่ข้อเดียว

ประเด็นที่น่าคิดประการต่อมาก็คือ เพราะเหตุใดผู้ขับรถยนต์ซึ่งปฏิบัติตามกฎหมายทุกประการจึงมีความผิดฐานขับรถโดยประมาท ทั้งๆ ที่มีพยานหลักฐานพิสูจน์ให้เห็นอย่างชัดเจนว่า ในขณะขับรถนั้นคุณมีสติสัมปชัญญะครบถ้วนและได้ควบคุมรถอย่างดีที่สุดแล้วก็ ตาม ประการสำคัญก็คือ คุณได้ส่งสัญญาณเตือนถึงความผิดพลาดของเด็กแว้นคนนี้ แต่คุณก็ยังมีความผิดในข้อหาดังกล่าว

ประเด็นต่อมา หากคุณมีความผิด เหตุใดจึงต้องรับผิดอย่างเต็มที่ ทั้งๆ ที่คุณไม่ใช่ผู้ก่อเหตุ ถึงแม้ว่าการตายจะเกิดขึ้นเนื่องจากคุณก็ตาม แต่คุณก็ไม่ได้ขับรถโดยประมาทตามนัยของกฎหมายแต่อย่างใด?

ผมคิดว่าเราต้องมีการอภิปรายอย่างจริงจังใน เรื่องความมักง่ายบนท้องถนนในเมืองไทยกันเสียทีนะครับ กรณีที่ผมยกขึ้นมานั้นเป็นเพียงตัวอย่างเท่านั้นเอง แต่ยังมีความมักง่ายอีกมากมายที่เกิดขึ้นบนท้องถนนในเมืองไทย โดยเฉพาะความมักง่ายของผู้ขับขี่รถจักรยานยนต์ แต่สุดท้ายความรับผิดชอบกลับตกอยู่กับผู้ที่ปฏิบัติตามกฎจราจรอย่างถูกต้อง ครับ

คือไอ้กรณี อย่างนี้สมัยผมเป็นเด็กก็เคยเจอครับ
จำได้ว่าวันนั้นเป็นเย็นวันศุกร์ และครอบครัวพากันขับรถเข้าไปในตัวจังหวัดเพื่อรับประทานอาหาร
แล้วก็เกิดเหตุไม่คาดฝันขึ้น เมื่อขณะขับอยู่ในเลนตัวเองดีๆ
เกิดเหตุการณืไม่พึงประสงค์ขึ้น
คือ เกิดมอเตอร์ไซด์กำลังมึนเมาอย่างขาดสติขับสวนเลนมาเหมือนเหตุการณ์ที่คุณว่าเป๊ะ
ชนกันรถเก๋งที่ขับมาลงข้างทาง ครอบครัวผมไม่เป็นไร เพราะคาดเข็มขัดนิรภัยกันทุกคน
ขณะที่ตัวคนเมาสุราจากการขับขี่รถจักรยานยนต์ ก็ตัวปลิวไกลเป็นสิบๆ เมตร ตกข้างตาย
เดชะบุญไม่เสียชีวิต แต่ครอบครัวผมกลับต้องชดใช้ค่าเสียหายให้ไอ้ขี้เมาคนนั้น
คือ มันเหมือนกับว่า รถของครอบครัวผมเป็นรถเก๋งมีขนาดใหญ่กว่ารถจักรยานยนต์
เลยกลายเป็นฝ่ายผิด

และเหตุการณ์นี้จบลงโดยที่ครอบครัวผมต้องชดใช้ค่าเสียหายให้ผู้บาดเจ็บส่วนนึง
เออ เอาเข้าไป ซึ่งผมเองก็ยอมรับว่าไม่รู้จะแก้ไขเหตุการณืแบบนี้ได้ไงเหมือนกัน
ก็ได้แต่บ่นอยู่แบบนี้แหละครับ